เลือกม้าตัวแรกให้เหมาะกับตัวคุณ
สำหรับคนที่กำลังเริ่มต้นเข้าสู่โลกของการเลี้ยงม้า คำถามแรกที่มักเกิดขึ้นเสมอคือ “ควรเลี้ยงม้าพันธุ์อะไรดี?”
คำตอบไม่ได้อยู่ที่ม้าพันธุ์ไหนสวยที่สุด หรือราคาแพงที่สุด แต่อยู่ที่ “ม้าพันธุ์ไหนเหมาะกับวัตถุประสงค์และประสบการณ์ของผู้เลี้ยงมากที่สุด”
ผู้เลี้ยงมือใหม่จำนวนไม่น้อยตัดสินใจซื้อม้าจาก รูปลักษณ์ภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่เมื่อเลี้ยงไปสักระยะกลับพบว่าม้าบางสายพันธุ์มีพลังงานสูง ดูแลยาก หรือมีค่าใช้จ่ายเกินกว่าที่คาดไว้ เรามีเคล็ดลับง่ายๆ ที่จะช่วยให้คุณเลือกม้าตัวแรกได้อย่างเหมาะสม
- ก่อนเลือกสายพันธุ์ม้ามาเลี้ยง ต้องตอบคำถามนี้ให้ได้ก่อน
- สำหรับมือใหม่ ควรเลือก “นิสัยของม้า” มากกว่า “สายพันธุ์ของมัน”
- ม้าไทย ตัวเลือกดีที่สุดแต่มักถูกมองข้าม
- ม้าสายพันธุ์ Quarter Horse
- ม้าพันธุ์อาหรับ Arabian Horse
- ควรเลือกซื้อม้าอายุเท่าไร มาเริ่มต้นเลี้ยง
- ข้อผิดพลาดในการซื้อม้าเลี้ยงตัวแรก ของมือใหม่
- บทสรุปสำหรับมือใหม่ ในการเริ่มต้นหาม้ามาเลี้ยง
ก่อนเลือกสายพันธุ์ม้ามาเลี้ยง ต้องตอบคำถามนี้ให้ได้ก่อน
ก่อนเดินทางไปเลือกซื้อม้ามาเลี้ยง คุณควรถามตัวเองก่อนว่าคุณต้องการเลี้ยงม้าเพื่ออะไร เช่น
- เลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงและเพื่อนคู่ใจ
- ขี่เล่นเพื่อออกกำลังกาย
- ขี่เพื่อการท่องเที่ยว
- ฝึกขี่ม้าอย่างจริงจัง
- แข่งขันกีฬา
- เพาะพันธุ์เชิงธุรกิจ
- เปิดฟาร์มท่องเที่ยว
เมื่อเป้าหมายชัดเจน การเลือกม้าตัวแรกมาฝึกเลี้ยงก่อนจะง่ายขึ้นมาก
สำหรับมือใหม่ ควรเลือก “นิสัยของม้า” มากกว่า “สายพันธุ์ของมัน”
คนเลี้ยงม้าแบบจริงจัง มักพูดเหมือนกันว่า “ม้าที่นิสัยดี สำคัญกว่าม้าที่สายเลือดดี” ม้าบางตัวแม้จะเป็นสายพันธุ์ดังระดับโลก แต่หากมีนิสัยตื่นตกใจง่าย พลังงานสูง หรือผ่านการฝึกที่ไม่เหมาะสม ก็อาจไม่เหมาะกับผู้เริ่มต้นเอาเสียเลย ดังนั้นสำหรับมือใหม่ที่มีทักษะและประสบการณ์น้อย ควรเลือกม้าที่มีลักษณะดังต่อไปนี้ มาฝึกเลี้ยงเป็นม้าตัวแรก
- นิสัยสุภาพ
- มีความเชื่อง
- ไม่ตื่นตกใจง่าย
- เคยผ่านการฝึกพื้นฐานมาแล้วยิ่งดี
- สุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง
- ควรเป็นม้าที่มีอายุซักหน่อย อย่างน้อย 6-15 ปี
สิ่งแรกที่มือใหม่ประสบการณ์น้อย ควรหลีกเลี่ยงคือ ม้าเด็กอายุน้อยที่ยังไม่ผ่านการฝึก เพราะต้องใช้ประสบการณ์สูงในการดูแลมากพอสมควร ยิ่งเป็นม้าผู้วัยรุ่นมันจะมีพลังงานเหลือเฟือที่อยากปลดปล่อยตลอดเวลา ผู้เลี้ยงม้ามือใหม่อาจตื่นตกใจและขยาดม้าเอาง่ายๆ ทั้งๆ ที่ความจริงถ้าเรามีทักษะอยู่บ้างและรู้นิสัยมันก็สามารถเลี้ยงม้าหนุ่มได้ไม่ยาก
ม้าไทย ตัวเลือกดีที่สุดแต่มักถูกมองข้าม
สำหรับประเทศไทย ม้าพันธุ์ไทยถือเป็นตัวเลือกแรกที่น่าสนใจมากที่สุด ด้วยคุณลักษณะเด่นที่น่าสนใจมากๆ ได้แก่
- ตัวไม่โตมาก แต่ทรหดอดทนและแข็งแรง
- ถ้าได้รับการดูแลดี จะเชื่องและเป็นมิตรกับคนเลี้ยงมาก
- ทนร้อนได้ดี
- ปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศเมืองไทย ที่ร้อนชื้นและแมลงชุกชุมได้ดี
- ค่าใช้จ่ายในการดูแลไม่สูง
- หาอาหารได้ง่าย เพราะกินหญ้าได้หลากหลายชนิดกว่า
- ป่วยยากกว่าม้านำเข้าหลายสายพันธุ์
ม้าสายพันธุ์พื้นเมืองของไทย จึงเหมาะสำหรับมือใหม่ ฟาร์มขนาดเล็ก การขี่เพื่อพักผ่อนและการใช้งานทั่วๆ ไป แม้ตัวจะไม่ใหญ่โตและโดดเด่นเหมือนม้าสายพันธุ์นอก แต่ถือเป็นม้าที่เลี้ยงง่ายและคุ้มค่ามาก
ม้าสายพันธุ์ Quarter Horse
ม้าสายพันธุ์ Quarter คือหนึ่งในสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลกสำหรับผู้เริ่มต้นเลี้ยง ถ้าไม่นับเรื่องราคาค่าตัวที่ขยับขึ้นไปกว่าม้าไทยหลายเท่า โดยแลกมาด้วยโครงสร้างและรูปร่างที่สูงใหญ่ของมันชนิดที่อาจจบังม้าไทยมิดเลยทีเดียว มันก็มีจุดเด่นที่น่าสนใจได้แก่
- เป็นม้าที่มีอารมณ์ค่อนข้างนิ่ง และเชื่อง
- เรียนรู้เร็ว ควบคุมง่าย
- เหมาะกับผู้ขี่ทุกวัย และมือใหม่ที่อยากฝึกเลี้ยงม้า
- เหมาะสำหรับฟาร์มท่องเที่ยว โรงเรียนสอนขี่ม้า การขี่เพื่อสันทนาการ
คนเลี้ยงม้าหลายคนเรียก Quarter Horse ว่า “ม้าครอบครัว” เพราะมีนิสัยเป็นมิตรและใช้งานได้หลากหลาย
ม้าพันธุ์อาหรับ (Arabian Horse)
เป็นหนึ่งในม้าที่รูปร่างเพรียวสง่า รูปร่างสวยงามแตะตาเป็นอย่างมาก ถือเป็นหนึ่งในสายพันธุ์ม้าที่เก่าแก่ที่สุดในโลก และนิยมกันมากในวงการกีฬาม้า มีลักษณะเด่นที่น่าสนใจคือ
- เป็นม้าที่ฉลาดมาก
- แข็งแรงและอดทนสูง
- รูปร่างสวยและสง่างาม
แต่ม้าอาราเบียน เป็นม้าที่ตื่นตัว มีพลังงานสูงและตอบสนองไว จึงเหมาะกับผู้ที่มีพื้นฐานการเลี้ยงและขี่ม้าพอสมควรมากกว่า จึงไม่ค่อยเหมาะนักสำหรับมือใหม่
นอกจากนี้ยังมีม้าสวยๆ ที่น่าสนใจอีกหลายสายพันธุ์ แต่ถ้าเป็นม้าสายพันธุ์ต่างประเทศที่นำเข้ามาเลี้ยงในไทย ยังไงการปรับตัวก็ยังสู้ม้าไทยไม่ได้ แต่ถ้าผู้เลี้ยงมือใหม่มีความชื่นชอบเป็นการส่วนตัวและมีความพร้อม ก็อาจจะเลือกม้าที่มีสายเลือดผสมและอยู่มาจนคุ้นเคยและปรับตัวกับสภาพอากาศเมืองไทยได้ดีแล้ว ก็จะเป็นการเริ่มต้นที่ง่ายขึ้น
ควรเลือกซื้อม้าอายุเท่าไร มาเริ่มต้นเลี้ยง
ถ้าจะเริ่มต้นฝึกเลี้ยงม้าจริงๆ และลดปัญหาจุกจิกให้ได้มากที่สุด แนะนำเลยว่าควรซื้อม้าที่ผ่านการฝึกมาแล้วในระดับนึง ไม่ควรซื้อลูกม้าหรือม้าเด็กเกินไปด้วยเหตุผลแค่ราคาที่ถูกกว่า อย่างน้อยควรเลือกม้าที่มีอายุ 6 ปีขึ้นไป เพราะเป็นช่วงที่
- ผ่านการฝึกมาแล้ว
- ม้าโตเต็มที่ และเป็นช่วงที่มีสุขภาพแข็งแรง
- ม้าค่อนข้างนิ่ง และมีอารมณ์คงที่
- มีประสบการณ์ร่วมกับคนมาระดับนึงแล้ว
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในการซื้อมาตัวแรกมาฝึกเลี้ยง ได้แก่ ลูกม้าที่อายุต่ำกว่า 3 ปี และม้าที่ยังไม่ผ่านการฝึก แม้ราคาจะถูกกว่าม้าโตที่ผ่านการฝึกมาดีแล้ว แต่ต้องใช้ประสบการณ์สูงมากในการเลี้ยงและดูแลลูกม้า
ข้อผิดพลาดในการซื้อม้าเลี้ยงตัวแรก ของมือใหม่
ส่วนใหญ่ มือใหม่ที่ไม่ค่อยประสบความสำเร็จในการเลี้ยงม้า มักจะเกิดจากเรื่องง่ายๆ ที่ทุกคนทำคล้ายๆ กัน ได้แก่
- ซื้อเพราะม้าสวย ม้าสวยเป็นม้าที่ดี แต่ไม่ได้แปลว่าเหมาะกับมือใหม่
- ซื้อเพราะราคาถูก บางครั้งที่ม้าราคาถูกเพราะมันมีปัญหาสุขภาพหรือพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม หรืออาจเป็นม้าเด็กหรือม้ารุ่นที่ยังมีความคึกคะนองสูง
- ซื้อโดยไม่มีคนมีประสบการณ์ไปช่วยพิจารณา อาจพลาดไปเจอม้าที่มีปัญหาสำหรับมือใหม่ เช่น ไปเลือกม้าที่มีพลังงานสูงเกินไป ทำให้ควบคุมยากและเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ เป็นต้น
บทสรุปสำหรับมือใหม่ ในการเริ่มต้นหาม้ามาเลี้ยง
สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับมือใหม่ ไม่ใช่การหาม้าที่ดีที่สุดในโลก แต่คือการหาม้าที่เหมาะกับตัวผู้เลี้ยงที่ยังมีทักษะน้อยและยังด้อยประสบการณ์ หากต้องการเริ่มต้นอย่างปลอดภัย ม้าพันธุ์ไทย หรือถ้าชอบม้าตัวใหญ่อย่างม้าสายพันธุ์ Quarter Horse จะเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด เพราะพวกมันมีนิสัยสุภาพ ฝึกง่าย และการดูแลไม่ซับซ้อนนัก แต่ถ้าจากใจคนเลี้ยงผมเองอยากแนะนำว่า เริ่มต้นจากม้าไทย แล้วค่อยๆ พัฒนาสายพันธุ์ในภายหลังเมื่อมีทักษะและประสบการณ์มากขึ้น นอกจากเริ่มต้นด้วยทุนที่ไม่สูงนัก มันจะเป็นตัวเลือกที่ทำให้มีความง่ายในการเริ่มต้นหัดเลี้ยงม้าได้เป็นอย่างมาก
อยากบอกว่า “ม้าตัวแรกควรเป็นทั้งเพื่อนและครูที่ดี ไม่ใช่เป็นบททดสอบที่ยากตั้งแต่วันแรก” เมื่อคุณเริ่มต้นกับม้าที่เหมาะสม การเรียนรู้เรื่องม้าจะกลายเป็นประสบการณ์ที่สนุก ปลอดภัย และสร้างความผูกพันที่ยาวนานตลอดชีวิต
สนใจไปเรียนรู้และมีประสบการณ์กับม้าร่วมกับเรา ได้ที่ อาร์เคเอฟาร์ม อ.ท่าชนะ จ.สุราษฎร์ธานี โทร. 0846259929
