บทที่ 6 การจัดการสุขภาพและป้องกันโรคในฟาร์มแกะ
ปกติแกะเป็นสัตว์ที่มีความอดทนและเลี้ยงง่าย ไม่ค่อยมีโรครบกวน ความเจ็บป่วยส่วนใหญ่มักเกิดจากการจัดการอาหารของผู้เลี้ยงและการดูแลความสะอาดภายในคอก ฟาร์มที่จะประสบความสำเร็จต้องให้ความสำคัญกับสุขภาพของแกะในฟาร์ม ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องดูแลทุกวัน ไม่ใช่รอให้สัตว์ป่วยแล้วจึงรักษา
การตรวจสุขภาพประจำวันในฝูงแกะที่เลี้ยง
ผู้เลี้ยงควรเอาใจใส่ อย่างน้อยควรตรวจอาการทั่วๆ ไปของฝูงแกะวันละ 2 ครั้ง โดยสังเกตสิ่งต่อไปนี้
- กินอาหารตามปกติหรือไม่
- เดินและยืนได้ปกติหรือไม่
- มีอาการซึม แยกตัว หรือไม่
- มีน้ำมูก ไอ หรือหายใจผิดปกติหรือไม่
- มีอาการท้องเสียหรือไม่
- มีแผลหรือบาดเจ็บบริเวณขาหรือกีบหรือไม่
- มีอาการผอมลงหรือไม่
หากพบแกะผิดปกติ ควรแยกสังเกตอาการและปรึกษาสัตวแพทย์หรือผู้รู้ทันที
ปัญหาสุขภาพที่ต้องระวังในแกะ
ปกติฟาร์มเลี้ยงแกะที่ดีควรวางแผนจัดการสุขภาพของแกะ ดังนี้
พยาธิภายใน อาจทำให้แกะผอม โตช้า ท้องเสีย และเยื่อบุตาซีด ควรตรวจสุขภาพและวางแผนควบคุมพยาธิร่วมกับสัตวแพทย์
ปัญหากีบและโรคเท้า พื้นคอกที่เปียกชื้นและสกปรกเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหากีบ ควรทำให้พื้นแห้ง ตรวจสภาพกีบ และตัดแต่งเมื่อจำเป็น
โรคระบบทางเดินหายใจ มักสัมพันธ์กับความชื้น อากาศไม่ถ่ายเท และสภาพโรงเรือนที่ไม่เหมาะสม
ท้องอืดและความผิดปกติของระบบย่อยอาหาร อาจเกิดจากการเปลี่ยนอาหารอย่างรวดเร็วหรือกินพืชบางชนิดมากเกินไป ควรปรับอาหารทีละน้อยและให้สัตวแพทย์ช่วยประเมินเมื่อมีอาการ
วัคซีนและการถ่ายพยาธิ
เจ้าของหรือผู้ที่ดูแลฟาร์มแกะ ควรจัดทำโปรแกรมวัคซีนและควบคุมพยาธิร่วมกับสัตวแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ในพื้นที่ โดยพิจารณาโรคที่พบในท้องถิ่น อายุ และประวัติสุขภาพของฝูง
ไม่ควรใช้ยาถ่ายพยาธิซ้ำตามความเคยชินโดยไม่ประเมินความจำเป็น เพราะอาจทำให้เกิดปัญหาการดื้อยาได้
สนใจไปศึกษาดูงานฟาร์มเลี้ยงแกะ และเข้าร่วมเป็นเครือข่ายตลาดแพะและแกะในพื้นที่ภาคใต้ได้ที่ อาร์เคเอฟาร์ม จังหวัดสุราษฎร์ธานี โทร. 0846259929

