กะเพรา สมุนไพรที่ขาดไม่ได้ของคนไทย
กะเพรา คำไทยที่คนไทยที่ส่วนใหญ่เขียนผิดเป็นกระเพรา ผักสวนครัวที่ปลูกง่ายกินอร่อย แถมกินดีมีประโยชน์ แม้จะไม่ได้ขึ้นชั้นอาหารหรูแต่ก็นิยมกินกันทั่วไปจนเป็น Soft Power ของไทย
ผัดกระเพราหมูสับไข่ดาว ประโยคคลาสสิกที่เราต้องได้ยินในทุกร้านอาหารตามสั่ง
ผัดกะเพราราดข้าวมันไม่ใช่แค่ “อาหารสิ้นคิด” อย่างที่หลายคนปรามาส แต่มันคืออาหารสมุนไพรที่ทุกคนคุ้นเคย เพียงแต่ถ้าควบคุมรสชาติหวานมันเค็มก็จะเป็นอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายมากขึ้น ด้วยกลิ่นหอมฉุนอันเป็นเอกลักษณ์ที่ลอยขึ้นมาปะทะจมูกขณะปรุง คือสัญญาณแห่งความอร่อยที่ยากจะต้านทาน กะเพรา เป็นทั้งผักและสมุนไพรไทยที่ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งในจิตวิญญาณอาหารไทย จุดเด่นเพราะกะเพราไม่ใช่แค่ผักโรยหน้า แต่มันคืออาหารที่มีสรรพคุณช่วยระบบย่อยอาหารได้ดีอย่างน่าทึ่ง เหมาะกับวิถีชีวิตคนสมัยใหม่ที่นั่งมากและขยับตัวน้อยเกินไป
ความน่าสนใจและเคล็ดลับการปลูกต้นกะเพรา
ในทางการแพทย์คัมภีร์อายุรเวทของอินเดีย ยกย่องให้กะเพราหรือกระเพรา เป็นสมุนไพรศักดิ์สิทธิ์ ใช้ดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันของคนอินเดีย สำหรับคนไทยกะเพรานอกจากจะทำหน้าที่เป็นทั้งวัตถุดิบชูรสชาติในอาหารแล้วยังเป็นยาดีที่ดูแลสุขภาพเราไปพร้อมๆ กัน
- กลิ่นบำบัด กลิ่นหอมแรงของใบกะเพราไม่ได้แค่ช่วยดับกลิ่นคาวและเจริญอาหาร แต่ยังมีคุณสมบัติเป็นอโรมาเทอราพี ช่วยให้รู้สึกสดชื่นและผ่อนคลาย
- กะเพรา ผักสวนครัวที่ปลูกง่ายมาก ใครๆ ก็สามารถปลูกกะเพราให้งามได้ไม่ยาก แค่มีพื้นที่เล็กๆชอบดินร่วนซุยระบายน้ำดี ยิ่งโดนแดดดีๆ ต้นกะเพราก็ยิ่งงามพร้อมจะเติบโตแตกกอให้เราเก็บกินได้ไม่รู้จบ
เคล็ดลับสำคัญในการปลูกต้นกะเพรา คือกะเพราะยิ่งเด็ดใบก็ยิ่งแตก โดยหากเจอกะเพราออกดอกให้เด็ดดอกของมันทิ้งให้หมด ต้นกะเพราะก็จะโตได้เรื่อยๆ ไม่ยืนต้นโทรมจนตาย
สรรพคุณทางยาและคุณค่าทางโภชนาการของกะเพรา
ต้นกะเพรามีสรรพคุณทางยาและคุณค่าทางอาหาร ที่น่าสนใจ 5 อย่าง ประกอบด้วย
- ยาขับลมชั้นยอดเป็นสรรพคุณที่โดดเด่นที่สุดของต้นกะเพรา ใบกะเพรามีฤทธิ์ร้อน ช่วยกระตุ้นระบบย่อยอาหาร แก้ปัญหาท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดแน่นท้อง ได้อย่างชะงัด เป็นภูมิปัญญาที่ช่วยให้เราสบายท้องได้เป็นอย่างดี
- เสริมภูมิคุ้มกันและบรรเทาหวัด ใบกระเพรามีนำมาชงเป็นชาดื่มร้อนๆ จะมีสารที่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ช่วยบรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ และลดไข้จากอาการหวัดได้
- สมุนไพรคลายเครียด กะเพราจัดเป็น “Adaptogen” ซึ่งเป็นกลุ่มสมุนไพรที่ช่วยให้ร่างกายปรับตัวต่อสภาวะเครียดได้ดีขึ้น ทั้งความเครียดทางร่างกายและจิตใจ การทานใบกะเพราช่วยลดฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) ทำให้รู้สึกสงบและผ่อนคลาย
- ลดการอักเสบและบรรเทาปวด สารประกอบในกระเพรามีฤทธิ์ต้านการอักเสบ คล้ายยาแก้ปวดแผนปัจจุบัน ช่วยบรรเทาอาการปวดต่างๆ ในร่างกายได้
- ช่วยควบคุมไขมันและน้ำตาล มีงานวิจัยพบว่ากะเพรามีส่วนช่วยลดระดับไขมันและคอเลสเตอรอลที่ไม่ดี และยังอาจช่วยให้ร่างกายจัดการกับระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้นอีกด้วย
กะเพรามี 2 ประเภท คือแดงและขาว เลือกกินแบบไหนดี
- กะเพราขาว คือใบกะเพราะพันธุ์ที่นิยมใช้ในผัดกระเพราทั่วไป มีใบสีเขียวอ่อน กลิ่นและรสชาติไม่ฉุนจัดจ้านมากเท่ากะเพราะแดง
- กะเพราแดง สังเกตง่ายๆ จะเห็นมีก้านและใบอมสีม่วงแดง มีกลิ่นฉุนและรสเผ็ดร้อนกว่ากะเพราะขาว ถือว่ากะเพราะแดงมีสรรพคุณทางยาสูงกว่า จึงนิยมนำไปทำเป็นยามากกว่า แต่ก็สามารถนำมาทำอาหารได้เช่นกัน ให้รสชาติที่จัดจ้านถึงใจ
สรุปคือดีทั้งคู่ ถ้าชอบความหอมละมุนแนะนำให้ใช้กะเพราขาว แต่ถ้าอยากได้ความจัดจ้านเข้มๆและสรรพคุณทางยาเน้นๆ ก็ให้เลือกกะเพราแดง
กะเพรา ผักสมุนไพรที่แนะนำให้ปลูกไว้ ต้องการเมื่อไรก็เด็ดได้เลย
ผัดกะเพราหอมๆ ตักเสริฟพร้อมข้าวสวยร้อนๆ โบ๊ะหน้าด้วยไข่ดาว น่าจะถือได้ว่าเป็นวัฒนธรรมไทยที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคย โดยเฉพาะกลุ่มคนที่เน้นกินข้าวนอกบ้าน มันคือภูมิปัญญาใช้เป็นอาหารดูแลสุขภาพโดยเฉพาะช่วยในระบบการย่อยอาหารได้เป็นอย่างดี เป็นอาหารเมนูแรกที่ทุกคนคิดถึง
ดังนั้นแนะนำเลยว่าหากต้องการทำเศรษฐกิจพอเพียง อยู่แบบพึ่งพาตนเองต้องปลูกต้นกะเพราติดบ้านไว้สักกอสองกอ ไม่เพียงแต่จะทำให้คุณมีวัตถุดิบสดใหม่ไว้ทำอาหารได้ทุกเวลาที่ต้องการ ยังหมายถึงการมีสมุนไพรชั้นดีไว้ดูแลสุขภาพของคนที่เรารักในครอบครัวของเราเองด้วย
