ประโยชน์และคุณสมบัติเด่นของหญ้าแพงโกล่า

หญ้าแพงโกล่ามีคุณค่าทางอาหารค่อนข้างสูง โดยเฉพาะเมื่อตัดที่อายุ 40–45 วันซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมในการตัดหญ้าแพงโกล่าให้สัตว์กิน ซึ่งจากการวิเคราะห์คุณค่าทางสารอาหาร โดยค่าเฉลี่ยแล้วจะพบว่าในแพงโกล่าจะมี

• โปรตีนสูง 8-12%
• เยื่อใย 32-35%
• ความย่อยได้ 55-65%
• หญ้าสดมีความชื้น 75-80%

นอกจากนี้แพงโกล่ายังมีลักษณะเด่นคือ มีใบอ่อนนุ่ม ไม่คม สัตว์สามารถกินได้หมดทั้งใบและลำต้น มีความหวานและกลิ่นหอมอ่อน ๆ สัตว์สามารถกินได้ง่ายเพราะใบไม่สากคาย แถมยังย่อยง่าย เหมาะกับ สัตว์ทั้งม้า แพะ แกะ โค ควาย และยังสามารถใช้เป็นอาหารเสริมให้สัตว์อื่นเช่นไก่และเป็ดได้ด้วย สามารถใช้เป็นอาหารสัตว์ได้ทั้งในรูปหญ้าสด หญ้าหมัก หรือทำเป็นหญ้าแห้งอัดฟ่อนเก็บไว้ในยามที่อาหารขาดแคลน

วิธีปลูกแพงโกล่าให้ประสบความสำเร็จ

แพงโกล่าเป็นหญ้ารากตื้น ต้องอาศัยความชื้นและอาหารในดินมาก ถ้าปลูกดินทรายโล่ง ๆ รากจะ “ลอย” และตายได้ง่าย  ดังนั้นหัวใจสำคัญในการปลูกแพงโกล่าให้ประสบความสำเร็จคือ ต้องปรับโครงสร้างดินและเพิ่มอินทรียวัตถุรวมถึงมีระบบจัดการให้น้ำที่ดี

เคล็ดลับที่ปลูกแพงโกล่าให้สำเร็จได้จริง

1. ควรไถดะลึก 20–30 ซม. เพื่อเอาเศษหญ้าและรากวัชพืชออกให้หมด จากนั้นหว่านปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก 2–3 ตัน/ไร่แล้วไถกลบให้ทั่ว ถ้ามีแกลบดิบหรือฟางเก่าเอามาคลุกด้วยยิ่งดีเลยเพราะจะช่วยอุ้มน้ำและทำให้ดินเหนียวขึ้น จากนั้นเกลี่ยดินให้เรียบและเตรียมแปลงปลูก ถ้าพื้นที่น้ำท่วมง่ายแนะนำให้ยกร่องสูงขี้น

2. ถ้าดินเป็นกรดจัดเช่นดินทราย ที่มีค่า pH ต่ำกว่า 5.5 แนะนำให้ใส่ปูนขาว อัตรา 200–300 กก./ไร่ แล้วคลุกให้ทั่ว จากนั้นพักดินอย่างน้อย 7–10 วัน ก่อนปลูก

3. เลือกใช้ท่อนพันธุ์คุณภาพดี เพราะแพงโกล่าไม่มีเมล็ด แนะนำให้ใช้ท่อนพันธุ์ยาว 20-30 ซม. ที่ยังสดไม่แห้ง โดยตัดให้มีข้อติดมาอย่างน้อย  3–4 ข้อ นำไปแช่น้ำ 1 คืนก่อนปลูกจะทำให้อัตรารอดดีมากขึ้น เวลาปลูกให้วางท่อนพันธุ์ในร่องห่างกัน 30–40 ซม. กลบดินบาง ๆ 1–2 ซม. แล้วรดน้ำทันทีหลังปลูก 

4. จัดการน้ำ โดยเฉพาะถ้าปลูกแพงโกล่าในพื้นที่ดินทราย เป็นเรื่องสำคัญมาก แนะนำให้ติดตั้งสปริงเกิลจะคุ้มค่ามากในระยะยาว การปลูกหญ้าแพงโกล่าใน 2 สัปดาห์แรกต้องให้น้ำทุกวัน ดังนั้นควรปลูกในช่วงต้นฤดูฝนจะง่ายที่สุด หลังแพงโกล่าตั้งตัวได้ ให้รดน้ำ วันเว้นวัน หรืออย่างน้อย 3 ครั้ง/สัปดาห์ ถ้าเป็นช่วงอากาศแห้งแล้งการคลุมโคนด้วยฟางข้าว หรือเศษหญ้าจะช่วยลดการระเหยของน้ำได้มากถึง 40–50% ทำให้ดูแลแปลงหญ้าแพงโกล่าได้ง่ายขึ้น

เคล็ดลับที่จะทำให้หญ้าแพงโกล่าสมบูรณ์ ตัดได้นานๆ

1. น้ำคือหัวใจสำคัญในการปลูกหญาแพงโกล่า การมีระบบการให้น้ำที่ดี จะทำให้หญ้าโตเร็วและแตกหน่อไวขึ้นถึง 30–40%

2. ใส่ปุ๋ยเสริมทุกครั้งหลังตัด โดยเฉพาะปุ๋ยคอกซึ่งนอกจากจะช่วยปรับปรุงคุณภาพดินแล้วยังทำให้หญ้าแตกกอเร็วและหนาแน่น

3. แพงโกล่าชอบแสงแดดเต็มที่ เป็นหญ้าที่ปลูกในที่ครึ้มหรือใต้ร่มไม้จะโตช้า ใบเหลืองและแตกกอช้าลง

4. การตัดเพื่อกระตุ้นการแตกกอ ควรตัดครั้งแรกเมื่อหญ้าสูงประมาณ 50–60 ซม. หลังตัดควรให้น้ำและปุ๋ยทันที เพื่อกระตุ้นการงอกใหม่ และการตัดอย่างสม่ำเสมอทุก 30–40 วัน จะทำให้หญ้าแน่นเป็นพรม และขยายพื้นที่ได้เร็วมาก

ความน่าสนใจและข้อควรระวังในการปลูกหญ้าแพงโกล่า

• แพงโกล่า เป็นหญ้าสายพันธุ์ที่ดีมาก เกษตรกรไทยนิยมปลูกมานาน โดยเฉพาะใช้เลี้ยงม้า และสำหรับแพะ แกะ รวมถึงวัวด้วย เพราะเป็นหญ้าที่มีคุณภาพสูง สัตว์กินได้ง่าย เป็นหญ้าที่โตไว  ทนต่อการเหยียบของสัตว์ที่ปล่อยให้เข้าไปกินในแปลง แต่ถ้าต้องการปริมาณและคุณภาพของแปลงหญ้าให้มากที่สุด แนะนำว่าตัดให้สัตว์กินจะดีกว่า ปลูกครั้งเดียวสามารถเก็บเกี่ยวได้นาน ทำให้ลดต้นทุนอาหารสัตว์ได้มากและยังช่วยปรับปรุงดินได้ในระยะยาว

• ข้อควรระวังที่ควรรู้ไว้ก่อนปลูก แพงโกล่าไม่ชอบน้ำขังนาน หากเจอน้ำขังมากกว่า 3 วัน รากจะเน่าได้ และต้องได้รับแสงแดดเต็มวันเท่านั้น ถ้าดินขาดอินทรียวัตถุจะทำให้หญ้าโตช้าและมีอาการใบเหลือง ดังนั้นต้องใส่ปุ๋ยหลังตัดทุกครั้งเพื่อรักษาผลผลิตในระยะยาว